W związku z epidemią koronawirusa część przedsiębiorców uzyskała pomoc w ramach rządowej tarczy antykryzysowej. W najbliższym czasie można się spodziewać kontroli wydatków w przedsiębiorstwie, które zostały sfinansowane ze środków państwowych. Z tego artykułu dowiesz się, jak można przygotować się do takiej kontroli.

Jakie wsparcie mogli otrzymać przedsiębiorcy?

Pomoc zorganizowana przez państwo miała na celu pomóc właścicielom biznesu przetrwać stan epidemii i jego skutki. Polegała ona głównie na ulgach oraz możliwości zdobycia środków finansowych, które były zależne od wielu kryteriów m.in. poziomu szkodliwego wpływu na finanse przedsiębiorstwa z powodu COVID-19. 

Do takich ulg oraz pomocy finansowej należało m.in.:

  • mikropożyczki do 5000 zł,
  • zwolnienie ze składek ZUS,
  • świadczenia postojowe,
  • zasiłki opiekuńcze,
  • dofinansowania od wynagrodzeń i części kosztów działalności gospodarczej,
  • ulgi w opłacaniu składek poprzez rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności.

Jakiej kontroli mogą się spodziewać przedsiębiorcy?

W pierwszej kolejności fiskus sprawdzi, na co przedsiębiorcy wydali otrzymaną pomoc w ramach tarczy antykryzysowej. Większość firm nie powinna się ich bardzo obawiać, bo będą to raczej okrojone kontrolę ze względu na ilość przedsiębiorstw, które skorzystały z ulg i dofinansowań w okresie trwania pandemii. 

Oczywiście właściciel przedsiębiorstwa może się spodziewać rozszerzonej kontroli ze strony urzędu, która może dotyczyć np. darowizn, strat, odliczeń i pozostałych kosztów firmowych. Będą one dotyczyć prawdopodobnie średnich i dużych biznesów.

Kontrola Państwowego Urzędu Pracy

Kontrola może zostać przeprowadzona przez Powiatowy Urząd Pracy. Może on sprawdzić, czy mikropożyczka 5 000 zł była użyta zgodnie z jej przeznaczeniem, czyli do pokrycia bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli przedsiębiorca nie wykaże, że została wydana zgodnie z bieżącymi potrzebami firmy, to może zostać on zmuszony do oddania części lub całości otrzymanego dofinansowania. Nieuczciwe uzyskanie pożyczki może również skutkować zapłaceniem odsetek za nieuzasadnione udzielenie pomocy.

Kontrola ZUS

Możemy się również spodziewać kontroli ZUS w ewentualnej asyście KAS ze względu na zwolnienie z opłacania składek oraz świadczenie postojowe. Zostaną sprawdzone prawidłowości składanych oświadczeń przez przedsiębiorców. Kontrole mogą być utrudnione ze względu na zmieniające się przepisy i możliwości ich interpretacji, jakie były wprowadzane w kolejnych tarczach antykryzysowych.

Przed rozpoczęciem kontroli inspektor musi doręczyć zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrola może się odbyć po upływie 7 dni od doręczenia zawiadomienia i musi się odbyć w ciągu najbliższych 30 dni. W innym przypadku urząd musi ponownie zawiadomić przedsiębiorcę o chęci odbycia kontroli.

Czynności kontrolne przeprowadza inspektor kontroli ZUS. Ma obowiązek okazania legitymacji służbowej. Jest on uprawniony do:

  • zbadania ksiąg oraz dokumentów osobowych i finansowo-księgowych,
  • sprawdzić dokumentację i rzeczy związane z zakresem kontroli,
  • dokonania oględzin i  spisu składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek,
  • żądania udzielania wszelkich informacji przez płatnika oraz do przesłuchania go i świadków,
  • sprawdzenia dokumentu potwierdzającego tożsamość danej osoby, jeśli jest to związane z przeprowadzaną kontrolą,
  • zabezpieczenia zebranych dowodów,

Osoby, które utrudniają przeprowadzenie kontroli, mogą podlegać grzywnie do 5000 zł. Po kontroli inspektor sporządza protokół kontroli, który otrzymuje przedsiębiorca oraz urząd. Kończy on postępowanie kontrolne. Oczywiście właściciel przedsiębiorstwa może się do niego odwołać w ciągu 14 dni, a inspektor kontroli ZUS musi rozpatrzyć zgłoszone zastrzeżenia.

Kontrola z Urzędu Skarbowego

Ze względu na udzieloną pomoc w trakcie kryzysu, ZUS wraz z urzędami skarbowymi będą mogli zbadać zgodność przychodów z księgami rachunkowymi. Będą oni sprawdzać, czy doszło do sztucznego zaniżenia przychodów w tym okresie. Celem kontroli jest sprawdzenie, czy księgi oraz rozliczenia podatkowe są rzetelnie prowadzone. Przedsiębiorca musi przygotować dokumenty za okres, który otrzymał w zawiadomieniu.

Jak przygotować się do kontroli?

Podatnik ma prawo występować w czynnościach sprawdzających oraz podczas przebiegu całej kontroli. Należy współpracować z inspektorem, aby jak najszybciej zakończyć proces kontroli przedsiębiorstwa. Oczywiście większej kontroli będą podlegały średnie i duże przedsiębiorstwa. Są one o wiele bardziej skomplikowane. W tym celu warto wyznaczyć profesjonalnego pełnomocnika. Już na etapie czynności sprawdzających ogranicza lub nawet eliminuje on ryzyko wszczęcia kontroli podatkowej.

Większe firmy mogą również wprowadzić do swojej organizacji system compliance, uzyskać opinię ekspercką lub przeprowadzić własny audyt podatkowy, aby skutecznie i szybko przygotować się do takiej kontroli. Minimalizują one ryzyko wystąpienia potencjalnych nieprawidłowości i niezgodności.

Kontrole mają pojawić się po zakończeniu pandemii COVID-19 i według ekspertów mogą potrwać nawet do 2025/2026 roku ze względu na obowiązek przechowywania dokumentów firmowych do 5 lat. Jednak należy pamiętać, że kontroli powinni się bać wyłącznie przedsiębiorcy, którzy świadomie przekazali fałszywe informacje w celu uzyskania świadczeń pomocowych. 

Ebook - Wady i zalety form prawnych działalności gospodarczych

Pobierz bezpłatnego e-booka!

Dobierz najlepszą formę prawną dla swojej firmy!

Sprawdź nasze inne artykuły